Aşağıda EN ISO 13855’e göre güvenlik ışık bariyeri (AOPD) için emniyet mesafesi (S) hesabını; formül, parametreler, “500 mm kuralı”, C ek mesafesi, “reach-over (üzerinden uzanma)” durumu ve örneklerle
özetledim.
1) Temel formül
S = K × T + C
- ✔️ S: Tehlike noktasına en az mesafe (mm).
- ✔️ K: Yaklaşma hızı (mm/s). Üst uzuv (el-kol) için 2000 mm/s; yürüme hızı için 1600 mm/s. K=2000 ile hesapta S>500 mm çıkarsa, K=1600 ile tekrar hesap yapılabilir; ama sonuç 500
mm’nin altına inse bile en az 500 mm alınır.
- ✔️ T: Tüm sistemin duruş süresi (s) = sensör tepki + emniyet rölesi/PLC + makine duruş sürelerinin toplamı.
- ✔️ C: Bariyerin çözünürlüğüne/düzenine bağlı ek intrüzyon mesafesi (mm).
2) C (intrüzyon) nasıl seçilir?
Dikey yerleşimli AOPD’lerde (paralel yaklaşma):
- ✔️ d ≤ 14 mm (parmak): C = 0.
- ✔️ d > 14 mm: tipik kural C = 8 × (d − 14) (mm). Örn. d=30 mm ⇒ C=128 mm.
Not: Üstünden uzanma (reach-over) mümkünse, standart Tablo 1’de verilen Cro değeri kullanılır ve C ile Cro’nun büyük olanı alınır. (Örn. bazı düzenlerde Cro = 1200 − 0,4×H gibi bağıntılar görülür; üretici/standart hesaplayıcısından doğru tablo değerini alın.)
3) Adım adım uygulama
- ✔️ Verileri topla: d (çözünürlük), T bileşenleri (t_sensör + t_kontrol + t_makine), montaj yüksekliği/konfigürasyon (reach-over ihtimali), yaklaşma yönü.
- ✔️ K’yı seç: el-kol yaklaşması için 2000 mm/s; S>500 mm çıkarsa 1600 mm/s ile tekrar hesapla (min. 500 mm).
- ✔️ C’yi hesapla: d’ye göre C=0 veya C=8(d−14); reach-over varsa Cro tablosuna bakıp büyük olanı seç.
- ✔️ S = K×T + C hesapla; gerekiyorsa K=1600 ile tekrarla ve ≥500 mm kuralını uygula.
4) Hızlı örnekler (sayısal)
Değerler örnektir; T mutlaka gerçek ölçümle (stopping-time meter) doğrulanmalıdır.
A) 14 mm (parmak), dikey AOPD
- d = 14 mm ⇒ C = 0
- T = 0,150 s (örnek), K = 2000 mm/s
Hesap: S = 2000 × 0,150 + 0 = 300 mm (≤ 500 olduğundan K = 1600’a geçmeye gerek yok)
B) 30 mm (el), dikey AOPD
- d = 30 mm ⇒ C = 8 × (30 − 14) = 128 mm
- T = 0,175 s (örnek), K = 2000 mm/s
Hesap: S = 2000 × 0,175 + 128 = 478 mm (≤ 500)
C) 30 mm, daha yavaş duran makine
- d = 30 mm ⇒ C = 128 mm
- T = 0,325 s (örnek), K = 2000 mm/s
İlk hesap: S₁ = 2000 × 0,325 + 128 = 778 mm (> 500)
Tekrar (K = 1600): S₂ = 1600 × 0,325 + 128 = 648 mm ⇒ S = 648 mm
D) Üzerinden uzanma (reach-over) riski
Standarttaki tablo değerinden Cro seçilir ve S = K × T + max(C, Cro) uygulanır. (Örn. bazı düzenlerde düşük montaj yüksekliklerinde Cro büyük değerler alabilir.)
5) Pratik uyarılar
- T (duruş süresi), üretim şartlarında mutlaka ölçülmelidir; sensör tepki süresi + emniyet rölesi/PLC gecikmesi + makine mekanik/elektrik duruşu toplamı alınmalıdır.
- 500 mm kuralı: K = 2000 mm/s ile hesaplanan S > 500 mm çıkarsa K = 1600 mm/s ile tekrar hesaplanır; ancak sonuç 500 mm’nin altına inse bile en az 500 mm uygulanır.
- Asgari mesafe/saha gerçekliği: Üretici kılavuzları ve saha koşulları için minimum montaj mesafesi sınırlarını kontrol edin (kör bölge, zemin pürüzlülüğü, yaklaşım açısı vb.).
- Standart güncelliği: Projede en güncel EN ISO 13855 baskısına referans verin; metodoloji korunurken açıklıklar/örnekler güncellenmiş olabilir.
EĞİTİM SETLERİ
OTOMASYON
PNÖMATİK
ŞALT ÜRÜNLER
EYM
ŞALTER
İNDİRİM
